Wieża ratuszowa w Pułtusku




Wieża jest symbolem miasta, jej dolna część na rzucie czworoboku pochodzi z początku XV wieku gdy konstrukcja liczyła sobie około piętnastu metrów, pod koniec stulecia nadbudowano ją zaś o późnogotycką część ośmioboczną, którą w XVI wieku stopniowo podwyższano, wieńcząc ją wreszcie kopulastym hełmem z latarnią i dodając zegar. W tej postaci wieża osiągnęła ponad trzydzieści metrów wysokości w ośmiu kondygnacjach (czterech w części czterobocznej i kolejnych czterech w ośmiobocznej). Pełniła funkcje obronne i sądowo-więziennicze. Wieża uległa pożarowi jeszcze w 1782 roku. Jej dach zmieniono na ośmiospadowy i zdemontowano zegar.



Stoi pośrodku wybrukowanego polnymi kamieniami rynku, który po przedłużeniu do kolegiaty w XV wieku osiągnął 400 metrów długości, stając się prawdopodobnie najdłuższym brukowanym rynkiem w Europie, dziś będąc obudowanym kamienicami z końca XVIII wieku i wieku następnego – prezentującymi się szczególnie efektownie w pierzei północnej.



Pierwotny drewniany ratusz do którego dobudowano wieżę ufundował w 1405 roku płocki biskup Jakub z Korzkwi (1350-1425). W XVI wieku wybudowano na jego miejscu nowy, renesansowy budynek ratusza zwieńczony grzebieniastą attyką, który płonął następnie kilkukrotnie podczas wojen XVII i XVIII wieku. Siedziba władz miejskich odbudowana została w 1728 roku z inicjatywy biskupa Andrzeja Stanisława Kostki Załuskiego (1695-1758) jako budynek dwutraktowy, podkowiasto okalający wieżę od wschodu, z osłoniętym drewnianym podcieniem wejściem od strony północnej.





W budynku ratusza kolejno mieścił się magistrat, kwaterowało w nim wojsko, zajmował go areszt a wreszcie znalazły w nim miejsce magazyny pułtuskich kupców. W drugiej połowie XIX wieku w zrujnowanej dawnej siedzibie władz miejskich zorganizowano przytułek a od 1880 jej parter i wieżę oddano na użytek Ochotniczej Straży Ogniowej.



W końcu zdewastowany budynek ratusza rozebrano a po 1902 roku na jego miejscu wzniesiono nowy, w stylu neogotyckim, jako remizę strażacką. Dach został wtedy zastąpiony odkrytą platformą, szybko jednak powrócono do pierwotnego założenia, przywracając też wieży w siódmej kondygnacji od strony północnej zegar.



Budynek ratusza i wieża ucierpiały w czasie II wojny światowej, po czym ratusz po wojnie rozebrano, wieża zaś przeszła remonty w latach 1947-1949 (pod kierunkiem Mieczysława Rzepeckiego) i 1959-1963. W latach 1952-1954 zbudowano nowy ratusz według projektu Tomasza Kornackiego. Od 1964 roku w wieży mieści się Muzeum Regionalne, do którego jednak nie udało mi się wejść, było bowiem zamknięte.




Ronald Lasecki

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Światopogląd pogański

"Citizen Vigilante" - recenzja

Dwa rodzaje honoru