Ronald Lasecki

  By poznać istotę światopoglądu pogańskiego, teologię i moralność indoeuropejskiego pogaństwa, sięgnąć należy do jednego z kanonicznych tekstów kultury europejskiej, mianowicie do „Iliady” Homera. Dziś czytana ona bywa przede wszystkim jako tekst literacki, gdyż chrześcijaństwo zepchnęło na margines jej znaczenie jako wyrazu światopoglądu pogańskiego. Rekonstruując współcześnie pogaństwo, warto jednak ten wymiar „Iliady”odpomnieć. Stan natury, czyli wojna bez reguł Jak pamiętamy, „Iliada” opowiada o wojnie trojańskiej, wywołanej ucieczką trojańskiego księcia Parysa z Heleną – małżonką króla Sparty Menelaosa. W konsekwencji, brat pokrzywdzonego Agamemnon organizuje armadę okrętów różnych greckich poleis, by odzyskać Helenę i oczyścić honor brata. „Iliada” rozpoczyna się zatem pogwałceniem obyczaju - kradzieżą kobiety, co staje się przyczyną wojny. Z kolei Agamemnon kradnie Achillesowi jego konkubinę Bryzeidę, plamiąc tym honor bohatera. Achilles odmawia wtedy walki, na c...

  Popularny jest dziś pogląd, jakoby kategorie „prawicy” i „lewicy” straciły znaczenie. Jest to związane z faktem, że wobec historycznego zwycięstwa na Zachodzie liberalizmu, jedyna tolerowaną w Systemie prawicą jest prawica liberalna. W zestawieniu z nią, przedstawicielom prawic nieliberalnych często w obszarze społeczno-ekonomicznym bliżej wydaje się do lewicy. Z drugiej strony, reprezentanci przede wszystkim nieliberalnych lewic postsowieckiej na Wschodzie i progresywno-nacjonalistycznej na Zachodzie lepiej dogadują się dziś z nieliberalną prawicą niż z towarzyszami z własnego obozu politycznego. W pewnym momencie zazwyczaj jednak okazuje się, że powierzchowna zbieżność jest zwodnicza, a prawicowych i lewicowych uciekinierów z obozu liberalnego dzielą jednak nieprzezwyciężalne sprzeczności światopoglądowe. Moim zdaniem wynika to z faktu, że w najbardziej fundamentalnej warstwie światopogląd lewicowy (komunistyczny, nacjonalistyczny, republikański we francuskim tego rozum...

  Termin „pogaństwo” obciążony jest użyciem go przez chrześcijan na określenie wszelkich religii nieabrahamicznych, lub nawet na określenie wszystkiego co postrzegają jako niemoralne, złe i zdegenerowane. W takim sensie pojęcie „pogaństwa” stosowano w okresie Średniowiecza i w takim sensie stosują je niekiedy do dziś „walczący” wyznawcy różnych wyznań tej religii. Pogaństwo jako afirmacja bytu Pierwotnie jednak, chrześcijanie określali mianem „pogaństwa” rdzenne religie Europy i dziś termin ten odzyskał to swoje pierwotne znaczenie. Słowo „paganus” w łacinie oznaczało mieszkańca wsi i chrześcijanie, wówczas już przeważający w miastach i wśród elit społecznych Imperium Rzymskiego, posługiwali się nim pierwotnie dla wyrażenia swej pogardy dla „prowincjuszy” i „wieśniaków” oddających się prymitywnym kultom. Takie użycie tego terminu więcej jednak mówi o treści ówczesnego chrześcijaństwa, niż o wartości pogaństwa. Kontrastem pogaństwa było bowiem kosmopolityczne miasto z jeg...

      Pour nous, la Patrie, c‘est le sol et les ancêtres, c‘est la terre de nos morts. (Maurice Barrès) Jeszcze kilkadziesiąt lat temu obchody Święta Zmarłych wiązały się na Mazowszu i Podlasiu z bogatą obrzędowością ludową, która była reliktem czasów przedchrześcijańskich. Dziś stopniowo stare zwyczaje wypierane są przez obrzędy kościelne, nabożeństwa i modły odprawiane przez księży na cmentarzach. Wśród nich popularne są na przykład tzw. „wypominki”, będące rodzajem odmawianej na cmentarzach modlitwy połączonej z wywoływaniem imion pochowanych tam zmarłych. Pojawiły się też składane na grobach wieńce i bukiety sztucznych kwiatów. 1. i 2. listopada cmentarze odwiedzane są przez tłumy ludzi, którzy starają się przynajmniej zatrzymać przy miejscach pochówku swych bliskich. Na tonących w kwiatach grobach płoną znicze. Zgodnie z polską tradycją, ich płomienie oświetlają też mogiły zapomniane i opuszczone których nie odwiedza już nikt z krewnych. Można je zoba...